Τι θα συμβεί ΜΕΤΑ από έναν πυρηνικό πόλεμο;
Ο Πυρηνικός Πόλεμος και ο Χειμώνας που Θα Ακολουθήσει
Ένας πυρηνικός πόλεμος θα χώριζε για πάντα την ιστορία της ανθρωπότητας σε δύο εποχές: το πριν και το μετά την καταστροφή. Στο χειρότερο σενάριο, οι μαζικές πυρκαγιές θα κατέτρωγαν τα πάντα σε δεκάδες χιλιάδες τετραγωνικά χιλιόμετρα, σκοτώνοντας εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπους μέσα σε ώρες. Ωστόσο, το πραγματικά τρομακτικό έρχεται μετά: ένας πυρηνικός χειμώνας που θα μπορούσε να εξοντώσει δισεκατομμύρια, ίσως και να καταρρεύσει εντελώς τον πολιτισμό μας. Πώς λειτουργεί αυτό το φαινόμενο και πώς θα φαινόταν στην πράξη;
Η Φωτιά Γεννά Χειμώνα
Όταν μια πυρηνική βόμβα εκρήγνυται, δημιουργείται ένα φυσαλίδα αερίου θερμότερη από τον Ήλιο, τόσο καυτή που τα πάντα στα χιλιόμετρα γύρω της παίρνουν φωτιά αμέσως. Αυτή η τρομακτική φυσαλίδα επεκτείνεται γρήγορα, γεμίζοντας τον ουρανό πάνω από τον στόχο και προκαλώντας ένα καταστροφικό κύμα πίεσης που ευθύνεται για το μεγαλύτερο μέρος της άμεσης καταστροφής. Με λίγα λόγια, σπας τα πάντα και τα βάζεις φωτιά – και στο χειρότερο σενάριο, αυτό μετατρέπεται σε πυρκαγιά καταιγίδας που καταπίνει τα πάντα και όλους στο έδαφος.
Στις πρώτες ώρες μετά την έκρηξη, ένα γιγάντιο μανιτάρι υψώνεται πάνω από την καταστροφή, σαν δαίμονας που επιβλέπει το έργο του. Αλλά σύντομα σχηματίζεται ένα ακόμα πιο θανατηφόρο σύννεφο. Οι πυρκαγιές από πόλεις, δάση ή χωράφια θερμαίνουν τόσο πολύ τον αέρα, που δημιουργούν δικό τους μικροκλίμα και σύστημα ανέμων. Ο ζεστός αέρας και ο καπνός ανεβαίνουν, τραβώντας φρέσκο αέρα από τα περιμετρικά, και αυτό τροφοδοτεί τις φλόγες με οξυγόνο. Αποτέλεσμα; Ένα κολοσσιαίο πυροσύννεφο που μεταφέρει σκόνη και αεροζόλ από τις φλόγες ψηλά στην στρωτόσφαιρα.
Σε κανονικές συνθήκες, η σκόνη από μια μεγάλη πυρκαγιά ξεπλένεται γρήγορα από τη βροχή. Όμως, ένα πυροσύννεφο φτάνει σε υψόμετρα πάνω από τα σύννεφα βροχής. Μόλις περάσει την τροπόσφαιρα, καμία βροχή δεν μπορεί να την απομακρύνει, οπότε μένει στον αέρα για χρόνια. Αν συμβεί αυτό σε μία πόλη, είναι τραγωδία, αλλά τοπική. Σε έναν πλήρη πυρηνικό πόλεμο, όμως, έθνη που ακολουθούν τη λογική της αμοιβαίας εξασφαλισμένης καταστροφής θα χρησιμοποιήσουν εκατοντάδες ή χιλιάδες πυρηνικά όπλα ταυτόχρονα, δημιουργώντας εκατοντάδες πυρκαγιές και στέλνοντας μέχρι 150 εκατομμύρια τόνους σκόνης – ένας κύβος μεγέθους ουρανοξύστη – κατευθείαν στην στρωτόσφαιρα.
Η Σκόνη Καλύπτει τον Πλανήτη
Τις επόμενες μέρες και εβδομάδες, η σκόνη καλύπτει τη Γη σε μεγάλα υψόμετρα, απορροφώντας το φως και εμποδίζοντας τον ήλιο να φτάσει στην επιφάνεια. Δεν είναι σαν επιστημονική φαντασία όπου ο ουρανός σκοτεινιάζει εντελώς – ο πυρηνικός χειμώνας είναι αυτό που συμβαίνει όταν ελάχιστα λιγότερο φως φτάνει στο έδαφος, και τώρα ξαφνικά πολύ λιγότερο φως περνάει. Χθες ο κόσμος ήταν φυσιολογικός. Σήμερα ξεκινά ο πυρηνικός χειμώνας.
Πόσο άσχημο θα είναι εξαρτάται από έρευνες που συνεχίζονται. Όλα βασίζονται σε ένα: πόσο υλικό θα καεί πολύ καυτά; Πόσες πυρκαγιές καταιγίδας θα προκαλέσουν οι εκρήξεις; Αυτό εξαρτάται από υλικά πόλεων, εποχή, κοντινά δάση και άλλα. Λάβετε υπόψη ότι βασιζόμαστε σε υποθέσεις.
Η Διάρκεια και οι Συνέπειες του Χειμώνα
Η καλή είδηση: Ο πυρηνικός χειμώνας δεν είναι μόνιμος, ούτε νέα εποχή παγετώνων. Οι επιδράσεις διαρκούν όσο η σκόνη μένει στην ατμόσφαιρα, το πολύ μια δεκαετία μέχρι να καθαρίσει και οι θερμοκρασίες να επανέλθουν. Η κακή; Προκαλεί άμεση κλιματική αλλαγή σε εβδομάδες, διαταράσσοντας το σύστημα γρηγορότερα από όσο μπορεί να προσαρμοστεί οποιοσδήποτε ζωντανός οργανισμός.
Σε αυτό το νέο κλίμα, οι εποχές αλλάζουν: Χειμώνες πολύ μεγαλύτεροι, καλοκαίρια κοντύτερα και πιο κρύα – ή ανύπαρκτα. Λιγότερη εξάτμιση από ωκεανούς σημαίνει λιγότερη βροχή, ίσως και μεγάλες ξηρασίες. Αυτό είναι καταστροφικό για τα τρόφιμά μας, που τρέφονται από τον ήλιο. Χωρίς καλά καλοκαίρια και βροχές, οι εποχές καλλιέργειας συρρικνώνονται ή καταρρέουν.
Η πλειοψηφία της ανθρωπότητας ζει στις μεσαίες γεωγραφικές πλατφόρμες, μια ζώνη με ιδανικές θερμοκρασίες – όχι μόνο για εμάς, αλλά και για τα φυτά που τρώμε. Το μεγαλύτερο μέρος της τροφής μας προέρχεται από λίγα αποδοτικά καλλιέργειες, όπως σιτάρι και ρύζι, που παράγονται σε λίγες παραγωγικές περιοχές, π.χ. οι Μεγάλες Πλαγιές των ΗΠΑ ή η Ουκρανία. Αυτά τα καλάθια άρτου του κόσμου τροφοδοτούν τον πλανήτη μέσω εμπορίου.
Στο χειρότερο σενάριο πλήρους πυρηνικού πολέμου, οι θερμοκρασίες στις μεσαίες πλατφόρμες θα μείνουν κάτω από το μηδέν για χρόνια. Τίποτα δεν μπορεί να φυτρώσει υπό αυτές τις συνθήκες, και τα καλάθια άρτου θα αδειάσουν ξαφνικά.
Η Πείνα Ακολουθεί
Αν η παραγωγή τροφίμων καταρρεύσει, οι παραγωγοί θα ανεβάσουν τιμές ή θα σταματήσουν εξαγωγές – αν μπορούν ακόμα να καλλιεργούν. Είναι απλό να υπολογίσεις πόσοι μπορούν να ζήσουν: Παίρνεις όλες τις θερμίδες που παράγονται και τις διαιρείς με τις ανάγκες ενός ατόμου. Αν οι άνθρωποι υπερβαίνουν τις θερμίδες, σε εβδομάδες μειώνονται.
Η ανθρωπότητα έχει εφοδιασμό τροφίμων για λίγες εβδομάδες, όχι αρκετό για τέτοια πτώση. Αλλά το κλίμα δεν είναι το μόνο πρόβλημα: Η σύγχρονη γεωργία βασίζεται σε αλυσίδες εφοδιασμού για λιπάσματα, χημικά και μηχανήματα. Μετά πυρηνικό πόλεμο, ειδικά αν εμπλακούν χώρες παραγωγής, δεν υπάρχουν καύσιμα, λιπάσματα ή ανταλλακτικά – χωρίς διυλιστήρια, λιμάνια και υποδομές. Αυτό βλάπτει ακόμα περισσότερο την παγκόσμια παραγωγή.
Πιθανά Σενάρια Πυρηνικού Πολέμου
Τώρα, ας δούμε τι λένε οι επιστήμονες για πιθανούς πολέμους. Οι δύο κύριοι: Μεταξύ Ινδίας και Πακιστάν και μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας.
Το πιο πιθανό μικρό σενάριο είναι Ινδία-Πακιστάν, με χαμηλής ισχύος όπλα. Ακόμα και σε ήπιο πόλεμο, οι εκρήξεις θα σκοτώσουν 27 εκατομμύρια αμέσως – περισσότεροι από τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο σε ώρες. Οι πυρκαγιές δεν θα προκαλέσουν πλήρη χειμώνα, αλλά πυρηνικό φθινόπωρο, διαταράσσοντας το κλίμα και την γεωργία αρκετά για να πεινάσουν μέχρι 250 εκατομμύρια παγκοσμίως.
Δυστυχώς, υπάρχει εξοπλιστικός αγώνας και αυξάνουν όπλα. Σε επόμενο στάδιο με εκατοντάδες βόμβες, καταστρέφονται κέντρα και σκοτώνονται πάνω από 100 εκατομμύρια. Αυτό προκαλεί πυρηνικό χειμώνα που κόβει τις θερμίδες στο μισό, σκοτώνοντας μέχρι 2 δισεκατομμύρια – ένα στους τέσσερις ζωντανούς.
Το χειρότερο: Πλήρης πόλεμος ΝΑΤΟ-Ρωσίας ή με Κίνα, που χτίζει οπλοστάσιο. Με χιλιάδες όπλα, π.χ. 4400, πεθαίνουν 360 εκατομμύρια αμέσως – σαν να ρίχνουμε αστεροειδή στον εαυτό μας. Ο χειμώνας μειώνει τις θερμίδες κατά 90%, με κλίμα να ανακάμπτει σε δεκαετία. Χτυπώντας περιοχές παραγωγής τροφίμων, ο θάνατος από πείνα φτάνει 5 δισεκατομμύρια σε δύο χρόνια. Σε μεσαίες χώρες όπως Ρωσία, Κίνα, Καναδάς, ΗΠΑ και Ευρώπη, επιβιώνουν λίγα τοις εκατό.
Πού Είναι Ασφαλέστερα;
Κανείς δεν είναι εντελώς ασφαλής, αλλά χώρες του Νότιου Ημισφαιρίου μπορεί να αντέξουν. Όλα τα πυρηνικά κράτη είναι Βόρεια, οπότε Αυστραλία, Νέα Ζηλανδία, Αργεντινή ίσως επιβιώσουν. Ο χειμώνας τους ήπιος, έχουν πολλά ζώα λιγότερο επηρεασμένα από καλλιέργειες. Θα σταματήσουν εξαγωγές για να σώσουν δικούς τους – εκτός αν εισβληθούν πεινασμένοι.
Ο κόσμος θα γίνει εξαιρετικά δυσάρεστος για καιρό, και είναι αδύνατο να ξέρουμε πόσοι θα επιβιώσουν. Στο χειρότερο, ο πολιτισμός καταρρέει, ρίχνοντας επιζώντες χιλιάδες χρόνια πίσω, σε έναν κόσμο με ουλές και τάφους. Και αν ξαναχτίσουν, θα φτιάξουν πυρηνικά ξανά;
Τι Μπορούμε να Κάνουμε;
Σίγουρα, πρέπει να κάνουμε ό,τι περνά από το χέρι μας για να μην συμβεί ποτέ. Υποστηρίξτε οργανώσεις εμπειρογνωμόνων ή γίνετε πολίτες-ειδικοί μαθαίνοντας περισσότερα. Περισσότερες πληροφορίες και συστάσεις από εμπειρογνώμονες μπορείτε να βρείτε σε αξιόπιστες πηγές.
Αν αυτό το άρθρο σας άνοιξε τα μάτια, πείτε μου στα σχόλια αν γνώριζατε ήδη αυτές τις λεπτομέρειες. Αν σας φάνηκε ενδιαφέρον, μοιραστείτε το με φίλους – η γνώση είναι το καλύτερο όπλο ενάντια στην άγνοια. Περιηγηθείτε επίσης στον ιστότοπό μας για άλλα άρθρα σχετικά με επιστήμη, κλιματική αλλαγή και παγκόσμια ζητήματα, και ενημερωθείτε για περισσότερα.
