Τι θα συνέβαινε αν μια υβριδική επίθεση στην Ευρώπη δεν προκαλούσε μόνο αναστάτωση ή ζημιές, αλλά και ανθρώπινες απώλειες; Αυτό το δύσκολο ερώτημα απασχολεί πλέον τις Βρυξέλλες. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Politico, οι 27 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης συζητούν πώς θα αντιμετώπιζαν ένα τέτοιο ενδεχόμενο από τη Ρωσία. Η προετοιμασία δεν αφορά μόνο την αποτροπή. Αφορά και την επόμενη μέρα μιας επίθεσης, όταν θα πρέπει να ληφθούν αποφάσεις, να στηριχθεί το κράτος που επλήγη και να ξεκαθαριστεί ποιος αναλαμβάνει τι.
Από την ανησυχία στα συγκεκριμένα σενάρια
Η συζήτηση για έναν υβριδικό πόλεμο δεν παρουσιάζεται πλέον ως κάτι καθαρά θεωρητικό. Περιστατικά με μη επανδρωμένα αεροσκάφη, κυβερνοεπιθέσεις και σαμποτάζ έχουν ήδη εντείνει την ευρωπαϊκή ανησυχία. Τώρα, όμως, η προετοιμασία προχωρά ένα βήμα περισσότερο: εξετάζεται το ενδεχόμενο μιας επίθεσης που θα μπορούσε να σκοτώσει Ευρωπαίους πολίτες. Πρόκειται για μια ουσιαστική μετατόπιση, καθώς η συζήτηση δεν περιορίζεται στο πώς θα αποφευχθεί ένα χτύπημα, αλλά περιλαμβάνει και το τι θα γίνει αν η πρόληψη δεν αποδώσει.
Το δύσκολο ερώτημα των ανθρώπινων απωλειών
Στο επίκεντρο βρίσκεται ένα υποθετικό, αλλά ιδιαίτερα σοβαρό σενάριο: τι θα γίνει αν μια επίθεση προκαλέσει τον θάνατο δέκα, είκοσι ή τριάντα Ευρωπαίων πολιτών; Οι αριθμοί αυτοί δεν περιγράφουν κάποιο περιστατικό που έχει ήδη συμβεί ούτε αποτελούν πρόβλεψη. Χρησιμοποιούνται για να αποτυπώσουν το μέγεθος της πρόκλησης. Μια τέτοια εξέλιξη θα έθετε άμεσα το ζήτημα της ευρωπαϊκής αντίδρασης. Παράλληλα, θα έπρεπε να διευκρινιστεί πώς χαρακτηρίζεται το συμβάν και ποιος οργανισμός έχει την αρμοδιότητα να απαντήσει.
Ποιος αναλαμβάνει: η Ευρωπαϊκή Ένωση ή το ΝΑΤΟ;
Εδώ βρίσκεται ένα από τα βασικά προβλήματα. Η κατανομή αρμοδιοτήτων ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ δεν είναι μια απλή διαδικαστική λεπτομέρεια. Αν υπάρξει ένα σοβαρό χτύπημα, πρέπει να είναι σαφές ποιος αναλαμβάνει τη στρατιωτική διάσταση και ποιος οργανώνει την υποστήριξη μετά το συμβάν. Το ερώτημα «ποιος απαντά;» βρίσκεται ήδη στο τραπέζι των συζητήσεων. Η ανάγκη να δοθεί απάντηση πριν από μια πιθανή κρίση εξηγεί γιατί οι Ευρωπαίοι εξετάζουν από τώρα τον διαχωρισμό των ευθυνών.
Οι διαφορετικές απόψεις μέσα στην Ευρώπη
Οι σχετικές συζητήσεις γίνονται σε επίπεδο πρεσβευτών των κρατών-μελών, χωρίς να υπάρχει ενιαία προσέγγιση. Ορισμένες χώρες θεωρούν ότι το ΝΑΤΟ διαθέτει την απαραίτητη τεχνογνωσία και ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν πρέπει να εμπλακεί σε αυτά τα ζητήματα. Άλλες υποστηρίζουν πως η Ευρωπαϊκή Ένωση χρειάζεται να γνωρίζει πώς θα κινηθεί σε μια τέτοια περίπτωση. Η διαφωνία αφορά επομένως τόσο τον ρόλο κάθε οργανισμού όσο και το εύρος της ευρωπαϊκής προετοιμασίας.
Γιατί επιμένουν οι χώρες της Βαλτικής
Οι χώρες της Βαλτικής βρίσκονται ανάμεσα σε εκείνες που εκφράζουν ιδιαίτερα έντονο φόβο για ένα ρωσικό υβριδικό χτύπημα. Η θέση τους είναι ότι και η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να είναι προετοιμασμένη, αντί να αφήσει όλο το ζήτημα στο ΝΑΤΟ. Αυτή η στάση αναδεικνύει τις διαφορετικές ανησυχίες μέσα στην Ευρώπη. Τα κράτη συζητούν την ίδια απειλή, αλλά δεν συμφωνούν απαραίτητα ως προς το ποιος πρέπει να έχει την ευθύνη της αντιμετώπισής της.
Ο καταμερισμός που φαίνεται να κερδίζει έδαφος
Η προσέγγιση που παρουσιάζεται να κερδίζει έδαφος προβλέπει έναν διαχωρισμό ρόλων. Το ΝΑΤΟ θα αναλάμβανε κυρίως την αποτροπή, τις πληροφορίες και τη στρατιωτική διάσταση. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα επικεντρωνόταν στην πολιτική προστασία, στην αντίδραση μετά το συμβάν και στη χρηματοδοτική στήριξη ενός κράτους-μέλους που θα είχε ανάγκη βοήθειας. Δεν πρόκειται για μια οριστική συμφωνία που έχει ήδη ανακοινωθεί, αλλά για την κατεύθυνση που φαίνεται να διαμορφώνεται στις συζητήσεις.
Ο συντονισμός παραμένει δύσκολη υπόθεση
Οι συζητήσεις είναι μυστικές και απαιτούν συντονισμό χωρών με διαφορετικά συμφέροντα. Επιπλέον, εμπλέκονται δύο οργανισμοί με διαφορετικές αντιλήψεις για τη διαχείριση τέτοιων καταστάσεων. Γι’ αυτό και η προετοιμασία δεν εξαντλείται σε μια γενική δήλωση ετοιμότητας. Χρειάζεται να εξεταστούν συγκεκριμένες ευθύνες και τρόποι αντίδρασης. Το βασικό ζητούμενο είναι να υπάρχει μια μετρημένη αντιμετώπιση και συνεννόηση, εφόσον προκύψει το δυσμενές σενάριο που συζητείται.
Η σημαντική αλλαγή στις Βρυξέλλες
Το πιο ουσιαστικό στοιχείο είναι η αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται το θέμα. Τέτοια σενάρια δεν βρίσκονταν στο τραπέζι τα προηγούμενα χρόνια, ούτε κατά την έναρξη του ρωσικού πολέμου στην Ουκρανία. Πλέον, η Ευρώπη εξετάζει όχι μόνο πώς θα αποτρέψει μια υβριδική επίθεση, αλλά και πώς θα αντιδράσει αν η αποτροπή αποτύχει και υπάρξουν νεκροί. Αυτό δεν σημαίνει ότι μια τέτοια επίθεση θεωρείται βέβαιη. Σημαίνει ότι το ενδεχόμενό της έχει μπει στον σχεδιασμό.
Γνωρίζατε ότι γίνονται αυτές οι συζητήσεις στην Ευρώπη; Αν βρήκατε το άρθρο ενδιαφέρον, μπορείτε να το μοιραστείτε και να περιηγηθείτε στην ιστοσελίδα μας για περισσότερα σχετικά άρθρα.